Apple iOS 26.5 güncellemesiyle Brezilya’da alternatif uygulama mağazalarına ve üçüncü taraf ödeme sistemlerine resmen izin verdi.
Teknoloji devi Apple, kapalı ekosistem politikasını dünya genelinde artan antitröst baskıları nedeniyle yavaş yavaş esnetiyor. Avrupa Birliği’nde Dijital Piyasalar Yasası (DMA) kapsamında attığı adımların ardından, şirket şimdi de Brezilya’da benzer bir taviz veriyor.
Yeni yayınlanan iOS 26.5 güncellemesiyle birlikte, Brezilya’daki iPhone kullanıcıları için üçüncü taraf uygulama mağazalarını varsayılan olarak ayarlama imkanı sunuluyor. Brezilya rekabet kurumu CADE ile yapılan yasal anlaşmanın bir sonucu olan bu değişiklik, Apple’ın App Store tekelini kırarken, geliştiriciler ve kullanıcılar için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
iOS 26.5 ile Brezilya’da Neler Değişiyor?
Apple’ın yakın zamanda kullanıma sunduğu iOS 26.5 güncellemesi, birçok yeni özelliğin yanı sıra Brezilya pazarını yakından ilgilendiren gizli bir ayarı da bünyesinde barındırıyor. Kullanıcılar artık “Ayarlar > Uygulamalar > Uygulama Yükleme” (Settings > Apps > App Installation) yolunu izleyerek cihazlarında hangi uygulama mağazasının varsayılan olacağını seçebiliyor. Bu özellik tıpkı varsayılan internet tarayıcısını veya e-posta uygulamasını seçmek gibi çalışıyor.
Şu an için bu menüde sadece App Store görünüyor olsa da, Apple’ın arayüzde yaptığı açıklamalar sistemin nasıl işleyeceğini net bir şekilde ortaya koyuyor. Açıklamada, varsayılan mağazanın Spotlight, Siri ve Safari gibi sistem geneli önerilerde kullanılacağı belirtiliyor. Ayrıca kullanıcıların birden fazla pazar yeri eklemesi durumunda varsayılan seçimi istedikleri zaman değiştirebilecekleri vurgulanıyor. Bu altyapı hazırlığı, alternatif mağazaların çok yakında Brezilya’da aktif hale geleceğini gösteriyor.
Ancak Apple, Avrupa Birliği’ndeki gibi geliştiricilerin uygulamalarını doğrudan kendi web sitelerinden dağıtmalarına izin veren “Web Dağıtımı” modelini Brezilya için şu an sunmuyor. Bunun yerine sadece yasal ve yetkili alternatif mağazalar üzerinden indirme işlemlerine onay veriyor.
AGORA: Usuários brasileiros começaram a receber uma nova opção para definir a loja de apps padrão do iOS, indicando que a liberação do sideloading deve acontecer a qualquer momento.
O ajuste pode ser encontrado no iOS 26.5 em Ajustes > Apps > Apps Padrão > Instalação de Apps. pic.twitter.com/URZLfXHtKl
— Sorcererhat Tech (@SorcererhatTech) May 15, 2026
Apple ve CADE Anlaşmasının Arka Planı
Apple’ın bu radikal kararı almasının arkasında Brezilya Rekabet Kurumu (CADE) ile 2025 yılının Aralık ayında imzaladığı bağlayıcı anlaşma yatıyor. Mercado Livre gibi dev şirketlerin şikayetleri üzerine başlayan uzun soluklu bir antitröst soruşturmasının ardından Apple, devasa cezalarla yüzleşmemek için masaya oturmak zorunda kaldı.
Üç yıl boyunca geçerli olacak bu anlaşma kapsamında Apple, 105 gün içinde iOS ekosistemini alternatif mağazalara ve üçüncü taraf ödeme sistemlerine açmayı kabul etti. Eğer şirket bu kurallara uymazsa, 150 milyon Brezilya Reali (yaklaşık 27 milyon dolar) tutarında ağır bir para cezası ve soruşturmanın yeniden açılması tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor.
Yeni Komisyon Ücretleri Neler Olacak?
Ekosistemini dışa açsa da Apple, gelirlerinden tamamen vazgeçmiyor. CADE ile yapılan anlaşma doğrultusunda şirket, alternatif dağıtım ve ödeme yöntemleri için yeni bir komisyon yapısı uyguluyor. Standart App Store komisyonu %25, küçük geliştiriciler için olan özel program komisyonu ise %10 olarak belirleniyor. Eğer bir geliştirici Apple’ın uygulama içi satın alma sistemini kullanmaya devam ederse bu oranlara ek olarak %5’lik bir işlem ücreti ödüyor.
Bununla birlikte, geliştiriciler artık kullanıcılarını kendi web sitelerindeki ödeme sayfalarına yönlendirebiliyor. Eğer geliştirici sadece tıklanamayan, düz bir metin ile yönlendirme yaparsa Apple herhangi bir ücret talep etmiyor. Ancak aktif ve tıklanabilir bir buton veya bağlantı kullanıldığında, bu dış işlemlerden Apple %15 oranında pay alıyor. Alternatif uygulama mağazaları üzerinden dağıtılan uygulamalar için ise Apple, Avrupa’da da oldukça tartışılan %5 oranındaki Temel Teknoloji Komisyonu’nu tahsil etme hakkını saklı tutuyor.
Ekosistem Duvarları Yıkılıyor
Apple, yıllardır güvenlik ve gizliliği gerekçe göstererek iOS işletim sisteminin tamamen kapalı bir yapıda kalmasını savunuyordu. Şirket yetkilileri, Brezilya’daki bu değişikliklerin yeni güvenlik ve gizlilik riskleri doğurabileceğini iddia etse de, yerel yasalara uyum sağlamak dışında bir seçenekleri kalmıyor.
Kullanıcıları olası risklere karşı uyaran bilgilendirme mesajları sisteme ekleniyor, ancak CADE’in şartlarına göre bu mesajların tamamen tarafsız, objektif olması ve kullanıcıyı alternatif mağazalardan caydıracak engeller yaratmaması gerekiyor.
Avrupa Birliği ile başlayan ve şimdi Brezilya’ya sıçrayan bu “açık pazar” rüzgarının, önümüzdeki yıllarda diğer ülkelere de yayılması bekleniyor. Japonya ve İngiltere gibi ülkelerdeki yasal düzenleyici kurumlar da benzer adımlar atmak için hazırlıklarını sürdürüyor. iOS 26.5 güncellemesinin arka planında sessizce hayatımıza giren bu yeni ayarlar, aslında akıllı telefon pazarının geleceğini şekillendiren tarihi bir dönüşümün en büyük kanıtı olarak karşımızda duruyor.
